Apteczki pierwszej pomocy w firmie, biurze i aucie służbowym – przepisy BHP, normy DIN 13157, DIN 13169, DIN 13164 i najczęstsze błędy

Bezpieczeństwo w miejscu pracy to znacznie więcej niż tylko ochrona przeciwpożarowa. Nawet w najnowocześniejszych biurowcach, zakładach produkcyjnych czy podczas podróży służbowych na terenie całej Polski – od Warszawy, przez Śląsk, po mniejsze miejscowości – dochodzi do losowych wypadków, skaleczeń, kolizji drogowych i zasłabnięć. Właściwe wyposażenie PPOŻ i BHP oraz odpowiednio dobrane apteczki stanowią absolutną podstawę funkcjonowania każdego przedsiębiorstwa. Jakie apteczki kupić do firmy i floty pojazdów? Kto odpowiada za ich wyposażenie? Rozwiewamy wszelkie wątpliwości prawne i organizacyjne.

1. Czy apteczka w firmie i pojeździe służbowym jest obowiązkowa? Co mówią przepisy?

Tak, posiadanie apteczki pierwszej pomocy w zakładzie pracy jest obowiązkowe. Reguluje to Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z prawem, pracodawca musi zapewnić środki do udzielania pierwszej pomocy, a ich ilość i rozmieszczenie zależy od:

• Rodzaju prowadzonej działalności i związanego z nią ryzyka wypadkowego.
• Liczby pracowników oraz innych osób przebywających na terenie zakładu (np. klientów).
• Rozkładu przestrzennego obiektu (hale produkcyjne, wielopiętrowe biurowce).
• Wyposażenia floty samochodowej, gdzie auto służbowe jest traktowane jako zamiejscowe stanowisko pracy.

2. Normy DIN w Polsce – czym różnią się DIN 13157, DIN 13169 oraz DIN 13164?

Polskie przepisy BHP nakazują posiadanie apteczki, ale... nie precyzują, co dokładnie ma się w niej znajdować. Dlatego w całej Europie, w tym w Polsce, przyjęto za branżowy standard normy opracowane przez Niemiecki Instytut Normalizacyjny (Deutsches Institut für Normung – DIN). Dają one pracodawcy i menedżerom floty pewność, że apteczka jest kompletna i spełnia wymagania organów kontrolnych (PIP, Sanepid, Policja za granicą).

Zestawienie norm: DIN 13157 vs DIN 13169 vs DIN 13164

Standard DIN 13164 – Szczegóły wyposażenia apteczki samochodowej

Apteczka zgodna z normą DIN 13164 została stworzona z myślą o realiach zdarzeń drogowych. Jej skład jest zaprojektowany tak, aby umożliwić opanowanie krwotoków, zabezpieczenie poszkodowanego przed wychłodzeniem oraz bezpieczne wykonanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej. W skład wkładu DIN 13164 wchodzą m.in.:

• Przylepiec na rolce (cewka gazy) oraz zestaw gotowych plastrów z opatrunkiem.
• Bandaże elastyczne i chusty opatrunkowe w różnych rozmiarach.
• Chusta trójkątna (niezbędna do unieruchomienia kończyn).
• Koc termiczny / ratunkowy (folia NRC - strona srebrna/złota chroniąca przed hipotermią).
• Nożyczki ratownicze z zaokrąglonymi końcami (do bezpiecznego rozcinania pasów bezpieczeństwa i odzieży).
• Rękawice jednorazowe winylowe lub nitrylowe oraz chusteczki nasączone do dezynfekcji skóry wokół rany.
• Maseczka do sztucznego oddychania (ustnik ratowniczy).

3. Czego absolutnie NIE MOŻE być w apteczce zakładowej i samochodowej? (Uwaga na kary!)

To najczęstszy błąd wykazywany podczas audytów BHP i kontroli drogowych. Wielu pracowników z dobrego serca dokłada do firmowej lub samochodowej apteczki tabletki na ból głowy, krople żołądkowe czy wodę utlenioną w płynie.

Zgodnie z wytycznymi medycyny pracy, w apteczkach zabrania się przechowywania leków (w tym przeciwbólowych), maści, kropel oraz płynów dezynfekcyjnych w butelkach. Podanie jakiegokolwiek leku przez osobę bez wykształcenia medycznego może wywołać wstrząs anafilaktyczny u poszkodowanego (silna reakcja alergiczna), za co pełną odpowiedzialność karną i cywilną poniesie osoba podająca lek oraz pracodawca.

4. Gdzie umieścić apteczkę i jak ją oznakować?

Apteczka stacjonarna nie może być ukryta w prywatnej szufladzie biurka ani zamknięta na kłódkę (chyba że kluczyk jest ogólnodostępny w zbijanej szybce). Powinna znajdować się w łatwo dostępnym miejscu, na wysokości umożliwiającej szybkie sięgnięcie po opatrunki (najlepiej ok. 1,5 m od podłogi).

Miejsce to musi być bezwzględnie oznakowane piktogramem zgodnym z normą PN-EN ISO 7010 (biały krzyż na zielonym tle). Dodatkowo, obok apteczki ściennej należy umieścić:

• Instrukcję udzielania pierwszej pomocy.
• Wykaz pracowników wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy.
• Wykaz numerów alarmowych.

W przypadku samochodów służbowych apteczka DIN 13164 powinna być umieszczona w kabinie pasażerskiej (np. pod fotelem lub w schowku) lub w łatwo dostępnym miejscu w bagażniku, tak aby w razie wypadku nie została przygnieciona przewożonym ładunkiem.

5. Najczęściej zadawane pytania (FAQ) wpisywane w Google